دسته‌بندی نشده

نخ پنبه :آشنایی و کاربرد نخ پنبه در نساجی

cotton

گیاه پنبه بومی مناطق گرمسیری و نیمه‌گرمسیری سراسر جهان شامل قاره آمریکا، آفریقا، و هند است. بیشترین تنوع پنبه‌های وحشی نخست در مکزیک، و سپس در استرالیا و آفریقا یافت می‌شود. پنبه توسط ساکنان هر دو بر قدیم و بر جدید اهلی شد. بخش‌هایی از الیاف پنبه در کاوش‌های باستان‌شناسانه مربوط به ۵۰۰۰ پیش از میلاد در مکزیک و تمدن دره سند (پاکستان امروزی) پیدا شده‌اند ( نخ پنبه ) .

چین بزرگترین تولید کننده الیاف و نخ پنبه در جهان است و بیشتر الیاف و نخ پنبه تولیدیش در داخل کشور به مصرف می‌رسد. ایالات متحده آمریکا برای سال‌های متمادی بزرگترین صادرکننده الیاف و نخ پنبه در جهان بوده است.

این گیاه در تولید نخ پنبه و پارچه به کار برده می‌شود. برای این منظور، الیاف پنبه را به شکل گسترده و رشته‌رشته درآورده تا دراز و پیچیده در هم شوند. نخ پنبه پدید آمده سپس برای تولید پارچه به کار گرفته می‌شود. اگرچه این روش از دیرباز تاکنون مرسوم بوده است، این تنها اختراع دستگاه پنبه‌ریسی بود که هزینه تولید پارچه از این راه را پایین آورد و باعث بهره‌گیری گسترده از پنبه شد به گونه‌ای که امروزه الیاف پنبه پرکاربردترین الیاف به کار رفته در صنعت پوشاک است.

Cotton-Yarn نخ پنبه

Cotton-Yarn

بسیاری از پارچه‌ها تماما از نخ پنبه تولید می‌شوند. همچنین می‌توان برخی دیگر از الیاف را با الیاف پنبه مخلوط کرد و به این ترتیب خواص مورد نیاز دیگری به منسوج اضافه نمود. به عنوان نمونه مخلوط ابریشم مصنوعی با نخ پنبه و یا مخلوط الیاف مصنوعی مانند پلی‌استر با پنبه. همچنین می‌توان نخ پنبه‌ای را با نخ کشیده شده مخلوط کرد و پارچه‌‌های کشباف مورد نیاز برای لباس‌هایی مانند شلوار جین و لبایسهای کشی تولید کرد. پنبه از مهم‌ترین و پرکاربردترین الیاف طبیعی در نساجی است.

از گذشته تا کنون از الیاف پنبه بسته به کاربرد برای تولید نخ پنبه و پارچه استفاده می شود.این الیاف به دلیل جذب رطوبت مناسب، راحتی پوشش و در دسترس بودن به طور گسترده و در بخش‌های مختلف و به شکل‌‌های گوناگون مورد استفاده قرار می گیرند. مانند لباس کودکان، لباس زیر، دستمال کاغذی و لوازم بهداشتی، پانسمان‌ها، شلوار جین، کالای خواب، حوله و … و به شکل بی بافت یا بافته شده.

الیاف پنبه از الیاف سلولزی و بر پایه‌ی گلوکز است. در پنبه علاوه بر سلولز (به مقدار حدودا بیشتر از ۹۵ درصد) مقداری وکس، پکتین، پکتوز، اسید پکتیک، رنگدانه یا پیگمنت و… وجود دارد

مولکول‌های سلولز پنبه که تحت عملیات مکانیکی و شیمیایی قبلی قرار نگرفته باشد، از پلیمرهای خطی که حاوی حداقل ۵۰۰۰ واحد انیدروگلوکز می‌باشند، تشکیل می‌گردد. معمولا این مولکول‌ها در حالت جامد به شکل صفحات مسطح می‌باشند و در حضور آب این صفحات به طور منظم به هم چسبیده می‌باشند.

ولی در بعضی مواقع برخی از آنها از این حالت مسطح (Flat form) تبعیت نمی‌کند و خمش‌های مولکولی (Chain folding) در بعضی از الیاف سلولزی مشاهده می‌گردد. مولکول‌های سلولز پنیه در حالت کاملا گسترده و موازات محور فیبریل‌ها قرار دارند.

مطالعات بوسیله ‌ی جذب تور ماورا قرمز (Infra red) نشان می‌دهد که اغلب گروه‌های هیدروکسیل با یکدیگر پیوند هیدروژنی برقرار می‌سازند. پیوند بین صفحات مولکول‌‌ها احتمالا بوسیله‌ی نیروهای واندروالس حاصل می‌شود.

طول متوسط الیاف طبیعی پنبه حدود ۱۴ تا ۳۶ میلی‌متر و قطر آن ۱۵-۲۰ میکرون می‌باشد. مقاومت لیف حدود ۶-۳ گرم بر دنیر و ازدیاد طول آن تا حد پارگی ۷-۵ درصد است.

الیاف پنبه در شرایط استاندارد ۲۲ درجه سانتی گراد و ۷۶ درصد رطوبت نسبی مقدار ۸ درصد رطوبت به خود جذب می‌کند.

گروه‌های هیدروکسیل نقش موثری در جذب رطوبت دارند. چون می‌توانند به راحتی با مولکول‌های آب واکنش دهند. از این رو رنگرزی این لیف نیز دشوار نخواهد بود.

 

منبع

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *